Info Kebudayaan

Penduduk Asal

Negeri Sembilan pada asalnya didiami oleh orang-orang asli daripada suku kaum Sakai, Semang dan Jakun. Mereka hidup berpindah randah, memburu, mengutip hasil hutan dan ada yang mula bertani.

 

Penghijrahan Orang Minangkabau

Pada permulaan abad ke-14 Masehi orang-orang Sumatera dari Tanah Minangkabau mulai tiba di Negeri Sembilan melalui Melaka dan sampai ke Rembau. Orang Minangkabau ini lebih bertamadun daripada Orang Asli ini dan berjaya memujuk hati orang Asli. Dengan itu berlakulah nikah kahwin antara orang-orang Minangkabau ini dengan penduduk asli dan daripada keturunan mereka dinamakan suku Biduanda. Suku Biduanda ini adalah pewaris asal Negeri Sembilan dan apabila hendak memilih pemimpin maka hanya mereka dari suku Biduanda inilah yang akan dipilih. Orang-orang Minangkabau yang datang kemudian adalah dari suku kampung-kampung asal mereka di Minangkabau. Pada peringkat awal kebanyakan yang tiba adalah dari Tanah Datar dan Payakumbuh.

Dari suku Biduanda inilah asalnya pembesar-pembesar Negeri Sembilan yang dipanggil Penghulu dan kemudiannya Undang. Sebelum wujudnya Yang DiPertuan Besar, Negeri Sembilan adalah di bawah naungan Kesultanan Johor. Kesultanan Johor yang memberi gelaran Yang di-Pertuan Besar Negeri Sembilan.

 

Asal Nama Negeri Sembilan

Nama Negeri Sembilan mula digunakan pada abad ke-16 untuk merujuk kepada persekutuan negeri-negeri yang telah dibuka oleh orang Minangkabau di Semenanjung Tanah Melayu iaitu Segamat yang kini menjadi sebahagian daripada Johor, Naning yang kini menjadi sebahagian daripada Melaka, Rembau, Sungai Ujong, Johol dan Jelebu yang kini adalah sebahagaian daripada Negeri Sembilan, Hulu Pahang dan Jelai yang kini menjadi sebahagian daripada Pahang, dan Kelang yang kini menjadi sebahagian daripada Selangor. Saiz Negeri Sembilan sekarang lebih kecil berbanding dahulu Negeri Sembilan yang asal.

 

Yamtuan

Ketibaan Raja Melewar dari Pagar Ruyung, Minangkabau pada 1773, memulakan institusi beraja di Negeri Sembilan. Uniknya ialah raja di Negeri Sembilan adalah yang dijemput oleh pembesar-pembesar negeri (Penghulu) dari Pagar Ruyung dan dirajakan di Negeri Sembilan. Sebab itulah raja tidak digelar Sultan tetapi memakai gelaran Yang DiPertuan atau Yamtuan. Sedangkan semua negeri di Malaysia dan Brunei menggunakan istilah Sultan atau raja.

 

Adat Perpatih

Asal penubuhan Negeri Sembilan adalah oleh Dato' Pepatih Nan Sebatang. Beliau juga merupakan pengasas bagi adat pepatih yang sangat dikenali umum. Seperti yang di ketahui umum, adat pepatih lebih mementingkan kaum wanita daripada lelaki. Pada dasarnya, adat ini adalah adat yang terbaik di Negeri Melayu kerana ia sangat mencakupi segala aspek. Keutamaan wanita di dalam adat pepatih sebenarnya lebih kepada mewarisi harta pusaka dan membawa darah keturunan. Berbeza dari kesultanan Melayu yang lain, harta dan darah keturunan di warisi oleh kaum lelaki. Menurut adat pepatih, wanita yang mengandungkan dan melahirkan anak maka wanitalah yang membawa darah keturunan kepada pewaris iaitu anaknya. Dari segi harta pula, hanya harta pusaka iaitu termasuk tanah dan rumah induk diwarisi oleh wanita bertujuan agar kaum wanita tidak terabai sekiranya dicerai suami. Namun demikian harta sepencarian adalah milik bersama lelaki dan wanita dan di bahagi mengikut hukum Islam. Hasil positif daripada pengamalan adat pepatih ini, harta pusaka tidak tergadai kerana tidak boleh dijual malah di dalam sesebuah kampung, biasanya terdiri daripada saudara mara kerana tanah pusaka telah dibahagi dari awal keturunan kepada generasi sekarang. Dalam erti kata lain, di dalam sebuah kawasan, biasanya terdiri dari keluarga dari satu keturunan. Bulat air kerana pembentung, bulat manusia kerana muafakat.

Negeri Melayu lain berpegang pada Adat Temenggong. Tetapi Datuk Perpatih dan Datuk Temenggong adalah dua bersaudara di Sumatera dan terus berkembang di Malaysia. Kesultanan Melaka pada kurun ke-15 menjadikan Adat Temenggong menjadi dominan di Alam Melayu. Raja Melaka memberi perlindungan kepada penghijrah dari Minangkabau untuk menetap di Naning. Selepas Portugis menguasai Melaka, perlindungan itu dilanjutkan oleh Kesultanan Johor sebagai pewaris Kesultanan Melaka.

Tiga kumpulan utama masyarakat Adat Pepatih ialah Perut, Suku dan Luak. Perut terdiri daripada anggota sesuatu perut yang berasal daripada moyang dari keturunan perempuan yang sama. Ia merupakan sosio-politik yang terkecil yang diketuai oleh seorang ketua yang bergelar Buapak dan mereka lazimnya tinggal di kawasan atau perkampungan yang sama.

Suku terdiri daripada beberapa Perut dan diketuai oleh Dato' Lembaga. Terdapat 12 suku yang membentuk pengwilayahan iaitu: Suku Biduanda / Waris, Suku Batu Hampar, Suku Paya Kumbuh, Suku Mungkal, Suku Tiga Nenek, Suku Seri Melanggang, Suku Seri Lemak, Suku Batu Belang, Suku Tanah Batu dan Suku Anak Melaka.


Luak yang diketuai oleh seorang Undang, merupakan unit kawasan pentadbiran dari segi adat. Terdapat empat luak utama iaitu Rembau, Sungai Ujung, Johol dan Jelebu. Luak Tanah Mengandung merupakan luak kelima yang terdiri daripada lima luak kecil : Luak Inas, Luak Ulu Muar, Luak Gunung Pasir, Luak Terachi dan Luak Jempol yang semuanya adalah di Seri Menanti dan diketuai seorang ketua bagi setiap luak kecil yang bergelar Penghulu Luak.

 

Prinsip Utama Adat Perpatih

Lima prinsip utama Adat Pepatih ialah:

   1. Keturunan adalah mengikut nasab ibu yang melahirkan anggota-anggota masyarakat dan setiap individu adalah anggota suku ibunya.
   2. Tempat kediaman adalah kawasan ibu isteri. Si lelaki akan tinggal di kawasan ibu isterinya dan akan mengusahakan tanah keluarga isterinya.
   3. Perempuan mewarisi pusaka keluarga ibunya manakala lelaki menyandang saka iaitu jawatan-jawatan dalam adat.
   4. Perkahwinan sesame perut atau sesuku adalah dilarang dan jika berlaku perkahwinan sesama suku maka akan hilang baginya hak terhadap perwarisan harta pusaka ibunya bagi perempuan dan hilang hak terhadap sebarang jawatan dalam adat bagi lelaki.
   5. Orang luar boleh menjadi ahli suku melalui adat berkedim iaitu upacara sumpah taat setia serta bersaudara dengan ahli-ahli suku yang akan disertainya untuk tujuan perkahwinan atau waris-mewarisi.


Muzik dan Tarian

Tarian lilin adalah tarian popular dikalangan masyarakat Minangkabau. Tarian ini menggunakan lilin yang menyala yang diletakkan di dalam pinggan di telapak tangan dan penari-penari akan menari di dalam gelap bercahayakan lampu lilin sahaja.

Tarian Endang adalah tarian yang ditarikan di dalam posisi duduk di lantai dalam posisi yoga atau dikenali sebagai bersila Melayu dang gerakan dilakukan mengikut muzik latar belakang yang dimainkan.

Caklempong merupakan alat muzik yang dibuat daripada bahan logam, kayu dan tempurung. Caklempong tergolong dalam gong yang bersaiz kecil, dimainkan bersama-sama alat muzik lain antaranya seruling buluh, salung, rebana dan gong. Muzik ini dimainkan mengiringi Pencak Silat, Tarian Lilin, Randai dan Tarian Inai


ekp-daftar

Maklumat Parlimen

Statistik Laporan

  • A = Sosial
  • B = Infrastruktur
  • C = Pelbagai
  • D = Kepimpinan
  • E = Kacau Ganggu
  • F = Alam Sekitar

Lapor aduan